W trosce przyszłość polskiego społeczeństwa, dobry stan zdrowia prokreacyjnego kobiet oraz prawidłowe fizyczne, psychiczne i moralne zdrowie młodzieży, domagamy się natychmiastowego zakończenia programu pilotażowego dotyczącego samodzielnego, bez konsultacji lekarskiej, wypisywania przez farmaceutów recept na środki „antykoncepcji awaryjnej” osobom po 15 roku życia.
Stanowisko ZG KSLP w sprawie antykoncepcji awaryjnej 17.06..2026
STANOWISKO KATOLICKIEGO STOWARZYSZENIA LEKARZY POLSKICH W SPRAWIE PROGRAMU MINISTERSTWA ZDROWIA UMOŻLIWIAJĄCEGO WYPISYWANIE PRZEZ FARMACEUTÓW RECEPT NA ŚRODKI HORMONALNEJ ANTYKONCEPCJI AWARYJNEJ OSOBOM PO 15 ROKU ŻYCIA
Warszawa-Gdańsk 17.06.2026
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło w dniu 1.05.2024r. pilotażowy program „w zakresie usług farmaceuty dotyczących zdrowia reprodukcyjnego”, który umożliwił farmaceutom wystawianie recept osobom po 15 roku życia na tzw. tabletki „po”, których celem jest uniknięcie ciąży po odbyciu stosunku płciowego. Projekt ustawy przyjęty w tej sprawie przez Radę Ministrów w dniu 24.01.2024r, oprotestowany przez nasze Stowarzyszenie[1] w dniu 10.04.2024 roku, został zawetowany przez Pana Prezydenta. Veto Prezydenta zostało jednak ominięte pozaustawowym rozporządzeniem Ministerstwa.
Rządowy program pilotażowy został teraz przedłużony na kolejne dwa lata, do dnia 30.06.2028r.[2] by „zapobiegać przerwom w realizacji opieki farmaceutycznej nad pacjentami”. Według zasad obowiązujących w medycynie wydanie recepty powinno poprzedzać badanie podmiotowe, czyli wywiad i przedmiotowe. W tym przypadku procedura ma odbywać się z pominięciem wizyty u lekarza, bez możliwości zebrania wywiadu co do stanu zdrowia i bez zbadania pacjentki. Tworzy się specjalny rodzaj świadczenia zdrowotnego realizowanego przez farmaceutów bez współpracy z lekarzami. Warunek, by recepta dla jednej kobiety mogła być wystawiona nie częściej niż raz w miesiącu, bardzo łatwo można ominąć.
Biorąc pod uwagę dobrą tradycję współpracy lekarzy i farmaceutów w edukacji i leczeniu pacjentów dziwimy się, że niektóre koleżanki i niektórzy koledzy farmaceuci zdecydowali się na działanie samodzielne, niezgodne z normami etycznymi swojego pięknego zawodu. Do programu przystąpiło tylko około 10 % aptek, aptekarze wystawiali w ciągu roku prawie 300 tysięcy recept na środki tzw. „antykoncepcji awaryjnej”. Mamy nadzieję, że do tego przedłużającego się „pilotażu”, szkodliwego dla zdrowia kobiet a zwłaszcza dziewcząt zgłosi się jeszcze mniej farmaceutów.
Naczelna Izba Aptekarska podaje, że co dziesiąta tabletka trafia w ręce nastolatki.[3] Środek zawierający w swoim składzie octan uliprystalu w dawce 6 razy wyższej niż stosowana w leczeniu mięśniaków u dorosłych kobiet, nie został przebadany w grupie kobiet poniżej 18 lat.
Program dając złudne poczucie „bezpieczeństwa przed ciążą” będzie sprzyjał zbyt wczesnej inicjacji seksualnej, nieuporządkowanym relacjom wśród młodych ludzi, niemoralnym zrachowaniom, przemocy seksualnej wobec dziewcząt narażonych na wykorzystywanie ich kobiecości. Następstwem będzie u nich utrata zaufania do siebie, poczucie winy, zmniejszenie samooceny i zdolności do wejścia w stabilny, zdrowy związek we właściwym czasie. Dojdzie do wzrostu częstości zakażeń przenoszonych drogą płciową, w przyszłości do niepłodności i zwiększonej zapadalności na raka szyjki macicy. Zwiększona częstość kontaktów seksualnych spowoduje większą liczbę aborcji wśród młodych kobiet. Niekorzystne skutki zdrowotne takich „profilaktycznych” programów mogą być poważne i dotyczyć także następnych pokoleń.
Mechanizm działania tabletki „po” zależy od momentu jej podania w cyklu miesięcznym kobiety. Jej podanie może prowadzić do zmian w błonie śluzowej macicy nie pozwalających na zagnieżdżenie w niej zarodka. Dojdzie więc do śmierci zarodka, osoby ludzkiej w najwcześniejszym okresie życia. Treść rozporządzenia jest więc niezgodna z Konstytucją RP, godzi bowiem w prawo do życia człowieka, Zaburza prawidłowe wchodzenie młodych ludzi w dorosłe życie, zachęca do nieodpowiedzialności, do braku troski nie tylko za zdrowie i przyszłość własną i drugiej osoby, ale również za życie, które może się rozpocząć.
W sytuacji pogłębiającego się niżu demograficznego w naszym kraju, starzenia się społeczeństwa, braku zastępowalności pokoleń, szczególną troską należy otoczyć zdrowie prokreacyjne młodych kobiet i mężczyzn. Zamiast programów promujących rozwiązłość, wczesną inicjację seksualną potrzebne są prawdziwe działania profilaktyczne w obszarze prokreacji, a zwłaszcza edukacja młodzieży nie oderwana od świata uczuć, wrażliwości i wstydu. Nabycie wiedzy, zmiana postaw i unikanie ryzykownych zachowań mogą dać szanse na poprawę stanu zdrowia prokreacyjnego i poprawę dzietności w Polsce.
Propozycja jaką daje Ruch Czystych Serc w Polsce, w ramach profilaktyki wyżej wymienionych problemów zdrowotnych oraz rozwoju duchowego, jest tu godny podkreślenia. Zrzesza on ludzi młodych, myślących odpowiedzialnie o założeniu rodziny, którzy w sposób świadomy, dobrowolny, wybierają czystość przedmałżeńską jako styl życia. Młodzi ludzie doświadczają, że takie przygotowanie się do zawarcia związku małżeńskiego wprowadza w ich życie ogromny potencjał zachowań prozdrowotnych, poznania fizjologii organizmu kobiety w tym umiejętność rozpoznawania płodności.
W trosce przyszłość polskiego społeczeństwa, dobry stan zdrowia prokreacyjnego kobiet oraz prawidłowe fizyczne, psychiczne i moralne zdrowie młodzieży, domagamy się natychmiastowego zakończenia programu pilotażowego dotyczącego samodzielnego, bez konsultacji lekarskiej, wypisywania przez farmaceutów recept na środki „antykoncepcji awaryjnej” osobom po 15 roku życia.
W imieniu ZG KSLP
- Prof. dr hab. n. med. Dariusz Gąsecki, specjalista neurologii, Prezes Zarządu Głównego KSLP
- Prof. dr hab. n. med. Bogdan Chazan, specjalista ginekologii i położnictwa, ZG KSLP
- Dr Grażyna Rybak, specjalista pediatrii, Prezes Oddziału Mazowieckiego KSLP
- Dr n. med. Małgorzata Kępińska, specjalista neonatologii, pediatrii ,Delegat Oddz. Mazowieckiego KSLP
[1]https://kslpmazowsze.pl/2024/01/31-01-2024-list-otwarty-kslp-do-premiera-rp-w-sprawie-projektu-ustawy-umozliwiajacej-zakup-bez-recepty-pigulki-dzien-po/
[2] https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11245916,tabletka-dzien-po-pilotaz-przedluzony-2028.html
[3] https://www.termedia.pl/mz/Co-z-tabletkami-dzien-po-dla-nastolatek-,66881.html
10.00 – strefa medyczna z konsultacjami specjalistów.